حفظ حیات گونه ها در وظایف قانونی منابع طبیعی تعریف نشده

سبزپرس – گروه محیط طبیعی ؛ هدی حمیدی:سیاه خروس یکی از گونه های جانوری ایران است که گذشته از اندک بودن تعداد آن در کشور ، به دلیل بی توجهی های معمول در حوزه محیط زیست ، در معرض خطر قرار گرفته است .

   سعیده کریمی مدیرعامل انجمن حفاظت حیات وحش و آبزیان آذربایجان غربی در باره این پرنده به سبزپرس می گوید : برای نخستین بار در سال 1352 ، حضور یک پرنده سیاه بزرگ در جنگل های کوهستانی کلیبر توسط مدیرکل وقت حفاظت محیط زیست استان  آذریایجان شرقی گزارش شد و به دنبال آن، چند مشاور خارجی آن زمان سازمان، ازجمله دکتر اسکات از منطقه دیدن کردند . آن بازدید مشخص کرد این پرنده ، سیاه خروس قفقازی است و تا آن زمان کسی نمی دانست که این گونه در ایران هم  وجود دارد .
   او ادامه می دهد : بلافاصله پس از آن ، حدود 360 هکتار از منطقه به عنوان منطقه امن و تعلیف ممنوع اعلام شد و طبق متونی که از آن زمان باقی مانده است ، دکتر اسکات زیستگاه آن را 9 هزار هکتار اعلام کرده بود .
    کریمی اضافه می کند : در سال 1380 طرحی به سفارش اداره کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی به اجرا درآمد که مجری آن محمدرضا مسعود ، کارشناس محیط زیست استان بود ، براساس این مطالعات معلوم شد این پرنده در منطقه ای به وسعت 30 هزارهکتار پراکنده است . از این مساحت 10 هزار و 500 هکتار آن داخل منطقه حفاظت شده و متاسفانه حدود 20 هزار هکتار آن در مناطق آزاد قرارگرفته است .
   او می گوید : برآورد جمعیتی که در سال 1380 توسط مهندس مسعود انجام شد ، رقم 200 تا 250 پرنده را در زیستگاه های ارسباران نشان می دهد . اگرچه این پرنده در داخل محدوده حفاظت شده ارسباران از پوشش حفاظتی نسبتا خوبی برخوردار است ؛ ولی متاسفانه در مناطق آزاد هیچ حمایتی برای آن وجود ندارد . این قبیل مناطق که از آنها به عنوان زیستگاه نام
می بریم ، تحت مدیریت اداره کل منابع طبیعی قراردارد که در شرح وظایف این اداره کل ها به حیات وحش و گونه های جانوری اشاره نشده است . بنابراین با توجه به صدور پروانه های چرا که توسط این اداره کل صادر می شود ، وجود یا نبود تمامی گونه های جانوری از جمله شوکا ، سیاه خروس و ... نادیده گرفته می شود . لذا امیدی به حیات وحش سیاه خروس در مناطق خارج از محدوده حفاظت شده وجود ندارد .
   مدیرعامل انجمن حفاظت حیات وحش و آبزیان آذربایجان غربی ، مشکل اصلی محدودیت زیستگاه و کمبود تعداد این پرنده  در این منطقه را، موجب رانش ژنتیکی و نابودی آن در
 آینده ای نه چندان دور دانست .
   او با اشاره به اینکه زیستگاه این پرنده، بخش هایی ازمنطقه قفقاز یعنی روسیه ، گرجستان ، آذربایجان ، ارمنستان ، شمال شرق ترکیه و بخش کوچکی از ایران است ، مهمترین عوامل تهدید و نابودی آن  در ایران را این چنین برشمرد : پاک تراشی جنگل ، تعلیف و چرای دام ها بیش از حد ظرفیت زیستگاه ها  و شکار که از مهمترین عوامل انسانی آسیب رسان به این پرنده است .
    او افزود : علاوه بر اینها ، عوامل تهدید طبیعی نیز در کاهش جمعیت این پرنده دخیل است که مهمترین آنها عبارت از سختی شرایط زیستگاهی پرنده ، وقوع مه های طولانی و سرد ، دوره های انجماد و بارش تگرگ  و برخی طعمه خواران ، مانند عقاب طلایی و ... است .

  RSS